SafeWorld


2010, έτος Βιοποικιλότητα
Μαρτίου 15, 2010, 12:16 πμ
Filed under: Ζώα, Περιβάλλον | Ετικέτες: ,
Advertisements


Εθελοντισμός και Χορτοφαγία

Πρόσφατα είχα μια συζήτηση με φίλους για το κακώς που δεν είναι πρωταρχικές και προαπαιτούμενες… οι διατροφικές συνήθειες κάθε εθελοντή περιβαλλοντικής οργάνωσης. Και πως υπάρχει εγγενής ανακολουθία το να λέγεται κανείς περιβαλλοντολογικά ευαισθητοποιημένος και να είναι κρεατοφάγος (κάτι σαν τους κυνηγούς-φυσιολάτρες). Και πως θεωρείτε θεμελιώδη για κάθε περιβαλλοντολόγο και φυσιολάτρης, να γνωρίζει τις επιπτώσεις που έχει η βιομηχανία προϊόντων ζώων και ικανός λόγος για διαχωριστούν οι πραγματικά συνειδητοποιημένοι με τους υπόλοιπους φυσιολάτρες και φιλόζωους.

Φυσικά κάθε περιβαλλοντική ΜΚΟ δεν θα το θεωρούσε λογικό το παραπάνω, εφόσον αυτό θα γεννούσε διακρίσεις και θα απέτρεπε άτομα που θέλουν να προσφέρουν. Καταρχήν το ότι είναι κάποιος εθελοντής σε μια οργάνωση, σημαίνει πως δίνει τις «εργατοώρες του» για να βοηθήσει τους σκοπούς που εξυπηρετεί η οργάνωση αυτή. Άσχετα, εάν εμμέσως θα εξυπηρετηθούν και οι προσωπικοί του σκοποί, που μπορεί να είναι διαφορετικοί! πχ να νιώθει ικανοποίηση που βοηθάει ή που είναι μέλος σε μια ομάδα κτλ). Οπότε, θεωρώ πως η συσχέτιση του «εθελοντή» με την χορτοφαγία δεν πρέπει να είναι απαραίτητη. Το ερώτημα όμως παραμένει εάν ο ουσιαστικά περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένος άνθρωπος, πρέπει να είναι και χορτοφάγος.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν να ορίσουμε την έννοια χορτοφάγος. Χορτοφάγος είναι ο άνθρωπος που η διατροφή του αποτελείται αποκλειστικά από δημητριακά, όσπρια, ξηρών καρπών, σπόρων, λαχανικών και φρούτων. Υπάρχουν πολλά «είδη» χορτοφάγων. Υπάρχουν χορτοφάγοι που τρώνε κατά εξαίρεση αυγά, γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα και άλλοι, που ονομάζονται ολικοί ή αυστηροί χορτοφάγοι (veganism), που αποφεύγουν ακόμα και το μέλι, και οποιαδήποτε άλλα τρόφιμα ή υλικά (πχ ρούχα, καλλυντικά, φάρμακα κτλ ) που περιέχουν ζωικά προϊόντα ή υποπροϊόντα.

Επειδή πρόκειται για συνειδητή επιλογή αλλαγής διατροφής, μιας και ο άνθρωπος είναι παμφάγο ζώο, οι λόγοι που οδηγούν κάποιον σε αυτό τον διαφορετικό τρόπο διατροφής είναι οι εξής:

  • Για καθαρά ηθικούς και φιλοσοφικούς λόγους. Ο Βασανισμός των ζώων από την βιομηχανία κρέατος για να καλύψει την μεγάλη ζήτηση προκαλεί αντιδράσεις. Όμως τις ίδιες αντιδράσεις για τους βασανισμούς των ζώων έχουν και οι κρεατοφάγοι. Ωστόσο, όσο και να μειωθεί ο αριθμός των κρεατοφάγων, εάν η κοινή γνώμη δεν ζητήσει επίμονα την θέσπιση αυστηρών κριτηρίων διαβίωσης και θανάτωσης των ζώων, θα συνεχίζει να γίνεται ένα ηθικό έγκλημα από την στιγμή που θα βασανίζεται έστω ένα ακόμα ζώο. Από τους επικριτές της χορτοφαγίας, η χορτοφαγία μπορεί να ακουστεί σαν προσωπικό άλλοθι σε ένα έγκλημα που γνωρίζουμε και συνεχίζει να πραγματοποιείται.
  • Για ψυχολογικούς λόγους. Η αίσθηση πως πραγματοποιείται μια πράξη «κανιβαλισμού», πως όσο ωραία ψημένο ή κομματιασμένο και να είναι ένα κομμάτι κρέας, παραμένει ένα μέρος ενός νεκρού ζώου, δηλαδή ενός όντος της ίδιας συνομοταξίας με τον άνθρωπο. Για αυτό τον λόγο, όσο και αν ακούγεται στον αντίλογο πως και οι φυτικοί οργανισμοί παραμένουν ζωντανοί οργανισμοί που έχουν τις ίδιες ανάγκες με τους ζωικούς οργανισμούς και αισθάνονται τον πόνο όσο τον αισθάνονται και τα ζώα, δεν έχουν αντίχτυπο στην ψυχολογία των χορτοφάγων, γιατί τα φυτά δεν ανήκουμε στο ίδιο είδος με τον άνθρωπο.
  • Περιβάλλον – Κλιματική Αλλαγή. Η βιομηχανοποίηση σε όποια μορφή και να είναι, είναι γνωστό πως προκαλεί προβλήματα στο περιβάλλον. Είτε λόγο τοξικών, είτε λόγο ρύπων, είτε λόγο κατανάλωση ενέργειας, γενετικές τροποποιήσεις κτλ Αυτή την στιγμή η ζήτηση για την παραγωγή κρέατος είναι πολύ μεγάλη, οπότε και η βιομηχανία που στηρίζει τους κρεατοφάγους προκαλεί περισσότερα προβλήματα από την αντίστοιχη βιομηχανία που υποστηρίζει τους χορτοφάγους. Δυστυχώς η απομάκρυνση του τρόπου ζωής μας από την βιομηχανία κρέατος, δεν σημαίνει πως λύνονται αυτόματα και τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Καταρχήν το ποσοστό συμμετοχής μας στην βιομηχανία κρέατος μεταφέρεται στην βιομηχανία φρούτων ή λαχανικών και κατά δεύτερον, θα πρέπει να απέχουμε από πολλές άλλες βιομηχανοποιήσεις για να δούμε κάποιο αποτέλεσμα, όπως η βιομηχανία μεταφορών που μετακινεί φρούτα/λαχανικά/τροφές/ζώα από διαφορετικές χώρες για να καλύψει τις ανάγκες της ντόπιας αγοράς κτλ
  • Υγεία – Διατροφική αξία.  Η χορτοφαγική διατροφή έχει αποδειχτεί με μελέτες πως μειώνει πολλούς κινδύνους για τον άνθρωπο. Οι περισσότερες μελέτες αφορούν όμως αποκλειστικά αυστηρές χορτοφαγικές δίαιτες (δηλαδή αποφυγή και γαλακτοκομικών κτλ) και αναφέρονται σε δίαιτες αθλητών, που έτσι κι αλλιώς απαιτείται ιδιαίτερη παραμετροποίηση της τροφής. Και επίσης σε αυτές τις συγκρίσεις που γίνονται με την κρεατοφαγία, συχνά αφορούν για κρέατα που εμπεριέχουν κινδύνους για τον άνθρωπο λόγο τις χαμηλής ποιότητας του κρέατος από την βιομηχανοποίησή του. Κίνδυνοι, δηλαδή, που μπορούν να περιέχονται και στην χορτοφαγική διατροφή λόγο της βιομηχανοποίησής της όπως εντομοκτόνα, χημικά λιπάσματα κτλ

Υπάρχουν και άλλοι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν κάποιον στην χορτοφαγία, όπως οι θρησκευτικές ή πνευματικές αντιλήψεις, τα κοινωνικά ή οικονομικά ερεθίσματα κτλ Περισσότερα: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%BF%CF%86%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1#.CE.9A.CE.AF.CE.BD.CE.B7.CF.84.CF.81.CE.B1. Όμως είναι σαφές πως τα μόνα κίνητρα που δεν μπορούν να απορριφτούν ή έστω να συκοφαντηθούν από τους κρεατοφάγους, είναι τα ψυχολογικά, τα θρησκευτικά και τα πνευματικά. Σε αυτά άλλωστε, δεν χρειάζεται να πίσει κάποιος για την διατροφική του επιλογή.

Πρέπει να δεχτούμε πως ο άνθρωπος είναι ένα παμφάγο ζώο. Η αποκλειστική χορτοφαγία μπορεί να θεωρηθεί αφύσικη όσο αφύσικη μπορεί να θεωρηθεί και η καθημερινή κρεατοφαγία. Πρέπει να γίνει αντιληπτό πως το πρόβλημα δημιουργείται από τον υπερπληθυσμό (που δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι εκτός και αν αρχίσουμε τον πραγματικό κανιβαλισμό) και από την έλλειψη μέτρου σε αυτά που επιλέγουμε.

Δεν θα διαφωνήσω με κανένα «αποδεικτικό στοιχείο» που δείχνει πως η χορτοφαγία προκαλεί λιγότερα προβλήματα στο περιβάλλον ή στην ανθρώπινη υγεία, σήμερα. Αλλά πιστεύω πως εάν ΌΛΟΙ στο πλανήτη ήμασταν χορτοφάγοι, πιθανόν σήμερα να υπήρχαν αναφορές που θα εξηγούσαν το ακριβώς αντίθετο. Και αν προτείνω μια «ισορροπία» στην διατροφή για αποκατάσταση του μέτρου που έχει χαθεί, παράλληλα είναι απόλυτα ανθρώπινο να σταθούμε μαζί με κάθε έναν (χορτοφάγο ή μη), σε κάθε αγώνα για καλύτερη μεταχείριση των ζώων και στην κατάργηση της βιομηχανοποίησης της συγκεκριμένες αγοράς, όπως αντίστοιχα θα στεκόμασταν μαζί σε κάθε αγώνα ενάντια στα μεταλλαγμένα φυτικά προϊόντα, γιατί αυτό είναι θέμα ηθικής και ποιότητας και όχι γευστικής ιδιαιτερότητας. Πολλοί σε αυτό το σημείο αναφέρουν τα λόγια του Γκάντι «ας γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε». Δυστυχώς όμως, στην καπιταλιστική κοινωνία που ζούμε αυτά τα λόγια δεν ισχύουν, όπως δεν ισχύει και το αρχαίο ρητό: «Παν μέτρων άριστον». Μόνο η προσωπική «στάση ζωής» δεν φτάνει, απαιτεί και δράση (και μάλιστα μαζική) για να έρθει η αλλαγή που όλη θέλουμε να δούμε.

Για μένα η χρυσή τομή στο θέμα της διατροφής, είναι η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου διατροφής, προσαρμοσμένο στο τοπικό κλίμα και περιβάλλον και δημιουργημένο πριν την βιομηχανική επανάσταση. Για την Ελλάδα αυτός ο τύπος διατροφής είναι γνωστός ως παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή εκφράζει την καλύτερη διατροφή για τον άνθρωπο που κατοικεί στην μεσόγειο και ίσως να ήταν τραγική εάν εφαρμοζόταν σε κάποια άλλη περιοχή γιατί έχει στηριχτεί στην ποσότητα της πανίδας και της χλωρίδας που επικρατεί σε αυτή την περιοχή και περιορίζει στο ελάχιστο τις μετακινήσεις τροφής. Φυσικά, όλα όσα τρόφιμα περιγράφονται σε αυτή την λίστα, εάν προέρχονται από μη «βιολογικές» καλλιέργειες (είτε ζώων, είτε φυτών) αυτομάτως δημιουργούν πρόβλημα. Ένα πρόβλημα, που δυστυχώς θα παραμένει άλυτο όσο συνεχίζεται η αύξηση των ανθρώπων των πόλεων παρόλο που θα αυξάνεται η συνειδητοποίηση της περιβαλλοντικής κατάστασης από τους πολίτες.